Platforma Sygnalizacji Agrofagów

SŁODYSZEK RZEPAKOWY

Systematyka

Typ: Stawonogi – Arthropoda
Gromada: Owady – Insecta
Rząd: Chrząszcze – Coleoptera
Rodzina: Łyszczynkowate – Nitidulidae
Gatunek: Słodyszek rzepakowy – Brassicogethes aeneus

Opis i biologia gatunku

Słodyszek rzepakowy jest owadem koloru czarnego z metalicznym, granatowym lub ciemnozielonym połyskiem. Przeloty chrząszczy na pola rzepaku rozpoczynają się przed kwitnieniem roślin, gdy temperatura powietrza osiągnie powyżej 10°C, przy 13°C loty nasilają się, a powyżej 15°C następują masowe loty tego agrofaga. Chrząszcze przegryzają pąki kwiatowe by dostać się  do pyłku kwiatowego. Samice składają jaja (białe, wydłużone) do pąków kwiatowych, tym samym uszkadzają je. Larwy (białe, żółtobiałe, szarobiałe z 2–3 plamkami na grzbiecie) żywią się pyłkiem kwiatowym, po około 4–6 tygodni opuszczają kwiaty i zagrzebują się w ziemi gdzie ulegają przepoczwarczeniu. Owady dorosłe pojawiają się w czerwcu, żerują do końca sierpnia, po czym udają się na miejsca zimowania (ściółka, miedze, skraje lasów). Zimują pod pokrywą liści, w wierzchniej warstwie gleby. Słodyszek rzepakowy rozwija jedno pokolenie w ciągu roku.

Objawy uszkodzeń

Stadium szkodliwym są chrząszcze, które przegryzają pąki kwiatowe by dostać się do pokarmu (tj. pyłku kwiatowego). Uszkodzone pąki kwiatowe żółkną, zasychają i odpadają. Słodyszek wyrządza największe szkody, gdy na roślinach rzepaku znajdują się nierozwinięte pąki (faza pąkowania, BBCH 50-59). Wyrządzone szkody mogą być bardzo duże, w przypadku gdy pąkowanie z powodu chłodów ulegnie wydłużeniu. Co ciekawe, słodyszek nie jest szkodliwy w okresie pełni kwitnienia roślin, jeśli jego liczebność nie jest zbyt duża, może się nawet przyczynić do lepszego zapylania roślin rzepaku.

Sygnalizacja

Sposoby ustalania terminów zabiegów chemicznych

Zabieg chemiczny należy wykonać tuż przed lub w trakcie szczytowego nalotu chrząszczy słodyszka rzepakowego. Bardzo ważna jest systematyczna kontrola pól rzepaku, mająca na celu określenie liczebności tego szkodnika.

Do określenia terminu i liczebności chrząszczy można zastosować metodę ,,żółtych naczyń” . Należy stosować pojemniki barwy żółtej z wywierconymi otworami, zapobiegającym przelewaniu się wody (woda z dodatkiem detergentu zmniejszającego napięcie powierzchniowe cieczy, w okresie przymrozków można użyć płynów zimowych do spryskiwaczy szyb samochodowych) z naczynia a tym samym utraty odłowionych owadów. Naczynia należy ustawić około 20 m (licząc od brzegu pola) w głąb plantacji, przy dużej powierzchni, należy je ustawić na każdym brzegu pola, na wysokości wierzchołków roślin (wysokość umiejscowienia naczyń należy regulować wraz ze wzrostem roślin). Kontrolę odłowionych chrząszczy należy prowadzić regularnie.

Ocenę liczebności chrząszczy można również wykonać poprzez obserwacje pasów brzegowych pola. W połowie każdego brzegu pola należy w różnych punktach w odstępach 2–3 metrowych wybrać losowo po 5 roślin i policzyć znajdujące się na nich chrząszcze, a następnie obliczyć ile średnio owadów przypada na 1 roślinę.

Liczebność chrząszczy można również określić wybierając losowo po 10 roślin w różnych miejscach pola, ogółem w zależności od jego wielkości od 100 do 150 sztuk, a następnie obliczyć ile średnio chrząszczy przypada na 1 roślinę.

Termin zwalczania i progi ekonomicznej szkodliwości

Próg ekonomicznej szkodliwości:
1–2 chrząszczy na 1 roślinie w fazie zwartego kwiatostanu (BBCH 50–52),
3–5 chrząszczy na 1 roślinie w fazie luźnego kwiatostanu (BBCH 55–59).

Ocena szkód

Ocenę szkód wyrządzonych przez słodyszka rzepakowego, należy przeprowadzić pod koniec kwitnienia roślin rzepaku (gdy kwitnie jeszcze kilkanaście procent roślin – BBCH 67). Należy sprawdzić w różnych punktach pola po 10 roślin, ogółem w zależności od jego wielkości od 100 do 150 sztuk. Na plantacjach powyżej 2 ha należy zwiększyć liczbę punktów o 1 na każdy następny hektar. Liczy się uszkodzone pąki kwiatowe, względnie pozostałe już tylko szypułki. Należy obliczyć procent uszkodzonych pąków kwiatowych.

Zalecenia

W celu sprawdzenia substancji aktywnych, które można stosować oraz zapoznać się z listą dostępnych produktów, zachęcamy do skorzystania z wyszukiwarki środków ochrony roślin:

https://www.gov.pl/web/rolnictwo/wyszukiwarka-srodkow-ochrony-roslin---zastosowanie