Platforma Sygnalizacji Agrofagów - Online Pest Warning System

Monitoring szrońca zajączka na plantacjach buraka cukrowego w sezonie wegetacyjnym 2026

Kiedy? – przeprowadza się od maja do połowy sierpnia - to okres największej aktywności osobników dorosłych i dużego prawdopodobieństwa wykrycia agrofaga.

Jak? - minimum 1 pułapka lepowa na lokalizację objętą monitoringiem. W zależności od dostępności pułapek stosuje się lepowe tablice bezbarwne lub lepy żółte.

- tablice lepowe sprawdzać i zmieniać co 1-2 tygodnie w zależności od stopnia ich zapełnienia i stanu (np. pokrycia piaskiem) oraz przebiegu warunków atmosferycznych.  Proponujemy monitorowanie potencjalnych miejsc występowania agrofaga dostarczonymi lepami w okresie maj- sierpień.

Przetestowano różne sposoby umieszczania pułapek w punktach obserwacyjnych. Umieszczano ją na drewnianym słupku (1m długości, 20 cm wbitym w glebę) w różnych wariantach mocowań tablicy lepowej.

- wariant z bezbarwną tablicą umieszczoną pinezkami dodatkowo zabezpieczoną opaską zaciskową okazał się rozwiązaniem najbardziej efektywnym i prostym. Tablice lepowe należy umieszczać nad roślinami na wysokości 20 cm. W ciągu sezonu wegetacyjnego wysokość zamontowania tablicy należy zwiększać w miarę wzrostu roślin, aby  tablica zawsze umieszczona była nad roślinami.

- zalecamy archiwizację tablic lepowych w celu przesłania ich do jednostki badawczej, gdzie przeprowadza się dalsze badania i identyfikację wektora. Na zdjęciach przykładowy sposób  archiwizacji lepów. Metoda ta zapobiega nadmiernemu pokrywaniu się klejem odłowionych osobników oraz uniemożliwia ich rozgniatanie podczas transportu.

Tablice lepowe- Identyfikacja wektora - jak postępować?

W przypadku stwierdzenia lub podejrzenia jego obecności na tablicy lepowej, należy dany fragment lepu ok. 1,5x1,5 cm z osobnikiem wyciąć (nożyczkami, skalpelem lub nożykiem do tapet) z całej tablicy i umieścić go w falkonie zalanym alkoholem o jak najwyższym stężeniu (min. 40%). Opisane (data, lokalizacja) próby przechowuj w chłodnym (najlepiej lodówka), zacienionym miejscu do czasu transportu.

Można także zastosować metodę pobierania próbek owadów z pułapek lepowych:

- za pomocą pęsety lub czystego patyczka delikatnie odklej owada z pułapki lepowej.

- umieść go w probówce lub słoiczku wypełnionym etanolem (minimum 70%, najlepiej 95%).

- każdą próbkę opisz (data, miejsce, numer próbki).

 - przechowuj w chłodnym, zacienionym miejscu do czasu transportu.

Metoda czerpakowania

Podczas wykrywania dużej liczebności szrońcowatych na tablicach lepowych zaleca się podjęcie próby czerpakowania plantacji w danej lokalizacji. Ta prosta metoda pozwala na odłowienie agrofagów z powierzchni roślin. Skoczki są dość aktywne  i ruchliwe, zaleca się użycie ekshaustora do odłowu owadów z czerpaka entomologicznego. Link do filmu instruktażowego przybliżający metodę czerpakowania znajduje się tutaj. https://www.agrofagi.com.pl/632,rzepak

Czerpak entomologiczny używany do monitorowania liczebności osobników na roślinach buraka

Pobieranie próbek liści buraka cukrowego

Jeżeli na plantacji stwierdzono dużo wektora – te miejsca należy objąć dodatkowym monitoringiem pobierając losowo liście sercowe buraków z danej lokalizacji.

Młode liście należy przesłać do Instytutu Ochrony Roślin - PIB według metodyki na adres podany
w dokumentacji.

https://www.agrofagi.com.pl/728,procedura-pobierania-probek-roslin-do-analiz

Pobieranie próbek korzeni buraka cukrowego

- jeśli to możliwe, przyślij cały korzeń buraka. Jeśli nie, to odetnij fragment korzenia (ok. 5 cm długości).

- usuń nadmiar ziemi (bez mycia wodą – wystarczy delikatnie oczyścić ręcznie).

- fragment korzenia umieść w woreczku strunowym, do którego włożono kawałek ręcznika papierowego nasączonego wodą (nie może być zbyt mokry – tylko wilgotny).

- woreczek szczelnie zamknij i opisz.

- całego korzenia buraka nie trzeba wkładać do worka strunowego.

Termin poboru próbek

- optymalnie, tuż przed zbiorem należy pobrać korzenie buraka z wyraźnymi objawami,
tj. o wyraźnie zmniejszonym wzroście, i lekko zdeformowane lub te wykazujące objawy gumowatości korzeni.

Transport próbek

- unikaj bezpośredniego nasłonecznienia i wysokiej temperatury.

- optymalnie, próbki powinny trafić do laboratorium w ciągu 24-48 godzin.

 - postępuj podobnie jak w przypadku wysyłki liści buraka podobna jak w przypadku próbek liści buraka https://www.agrofagi.com.pl/728,procedura-pobierania-probek-roslin-do-analiz

W przypadku problemów wykrywaniem objawów choroby i przygotowaniem próbek materiału roślinnego problemów w identyfikacji agrofaga należy kontaktować się z:

Dr  inż. Marcin Baran - Telefon: +48 61 864 9018, 664037788 Adres
e-mail: M.Baran@iorpib.poznan.pl

Dr inż. Krzysztofem Krawczykiem prof. IOR-PIB – Telefon: +48 61 864 9090 Adres
e-mail: K.Krawczyk@iorpib.poznan.pl

Dr inż. Tomasz Klejdysz Telefon: +48 61 864 9119 Adres e-mail: T.Klejdysz@iorpib.poznan.pl