Platforma Sygnalizacji Agrofagów

PĘDRAKI

Opis gatunku

Pędraki to larwy chrząszczy z rodziny poświętnikowatych (Scarabaeidae). Szkody w uprawach mogą wyrządzić między innymi pędraki chrabąszcza majowego, ogrodnicy niszczylistki, guniaka czerwczyka czy innych gatunków.

Pędraki różnych gatunków mają zbliżoną budowę. Larwy są białawe z wyraźnie zaznaczoną głową, posiadają silne żuwaczki i trzy pary nóg na tułowiu. Cechą charakterystyczną pędraków jest układ szczecinek wokół szczeliny odbytowej na brzusznej stronie ostatniego segmentu odwłoka. Larwy w zależności od gatunku dorastają do prawie 5 cm w ostatnim roku rozwoju. Pędraki po wyciągnięciu na powierzchnię gleby zwijają się w kształt litery C.

Cykl rozwojowy

Chrząszcze, w zależności od gatunku, wylatują od końca kwietna do czerwca-lipca. Niektóre gatunki intensywnie żerują mogąc wyrządzać szkody, np. objadając liście roślin sadowniczych. Po kopulacji samice składają jaja (owalne, białożółte, średnicy ok. 2 mm) do gleby na głębokość 10–15 cm (50–80 jaj). Po około 10–14 dniach wylegają się pędraki. Po przezimowaniu larwy żerują i latem osiągają drugie stadium rozwojowe. W glebie pędraki przechodzą 3 stadia rozwojowe. W ostatnim roku rozwoju następuje żer główny – najbardziej szkodliwy. Z zależności od gatunku rozwój pędraków w glebie trwa 2–5 lat.  

Opis uszkodzeń

Pędraki są szkodnikami wielożernymi, podgryzającymi korzenie i bulwy wielu roślin. Podgryzane rośliny więdną i zasychają, w przypadku masowego ich pojawu może dojść do znacznego przerzedzenia zasiewów. Na bulwach ziemniaka i korzeniach buraków można zaobserwować uszkodzenia w postaci nieregularnych, często bardzo głębokich jam, w których czasami można znaleźć larwy.

Sygnalizacja

Terminy zabiegów ochronnych

Termin wylotu owadów dorosłych jest w znacznym stopniu uzależniony od warunków pogodowych. Wylot trwa zwykle od III dekady kwietnia do połowy czerwca. W wypadku chrabąszcza majowego nasilenie wylotu przypada na połowę maja. Monitoring z wykorzystaniem samołówek powinien być przeprowadzony od połowy kwietnia do czasu całkowitego wyjścia chrząszczy, przynajmniej w jednej miejscowości na terenie gminy. Monitoring zapewnia orientacyjny obraz przebiegu rójki owadów na danym terenie.

Wykonanie analizy gleby jest konieczne dla oceny liczebności pędraków i podjęciu decyzji o konieczności rozpoczęcia działań mających na celu ich zwalczanie. Należy wykopać co najmniej 32 doły (25x25 cm, głębokości 30 cm) w różnych punktach pola. Na plantacjach powyżej 1 ha należy dodatkowo wykopać po 2 doły na każdy następny hektar. Ziemię należy przesiać, określić liczebność pędraków oraz średnie ich zagęszczenie na danej plantacji.

Próg ekonomicznej szkodliwości

Próg ekonomicznej szkodliwości dla pędraków wynosi średnio 5–10 sztuk larw na m² w I stadium rozwojowym lub 3–6 larw na m² w III stadium rozwojowym.

Zalecenia

Liczebność pędraków można ograniczyć poprzez wykonywanie zabiegów agrotechnicznych, podczas których pędraki są wydobywane na powierzchnię gleby, gdzie giną od uszkodzeń mechanicznych, przesuszenia lub są zjadane przez ptaki drapieżne i chrząszcze biegaczowatych. Szkodliwość pędraków można również ograniczyć poprzez właściwy płodozmian, unikanie uprawy po ugorach, uprawach wieloletnich i w ich pobliżu oraz izolację przestrzenną od zakrzewień i zadrzewień.

Obecnie nie ma zarejestrowanych środków insektycydowych zwalczających pędraki. Wyrządzane przez nie szkody można ograniczyć poprzez zastosowanie zapraw nasiennych.

W celu sprawdzenia substancji aktywnych, które można stosować oraz zapoznać się z listą dostępnych produktów, zachęcamy do skorzystania z wyszukiwarki środków ochrony roślin:

https://www.gov.pl/web/rolnictwo/wyszukiwarka-srodkow-ochrony-roslin---zastosowanie